سيد صادق سجادى
265
تاريخ برمكيان ( فارسى )
سخاوت و دستگيرى درماندگان خرج كردند و به « 1 » مآثر كرم در جهان شهرت يافتند . و از بنى آدم ، چنانچه آل برمك سخاوت و كرم داشتهاند ، كسى نداشته و همچو ايشان كريمان در هر روزگارى نباشند « 2 » و اگر باشند متكبّر و زفت باشند . و من كه جواب دهندهام « 3 » هرچه در ملك من از اندك و بسيار آنچه پيدا شود « 4 » ، خواهم كه بيشتر از آن ايثار ديگران كنم . و اغلب احوال من آن باشد كه تمنّاى ايثار در دل « 5 » كرده ، و بسى باشد كه احتياج خويش و اهل و عيال « 6 » گيرم و آنچه موجود باشد به محتاجان عطا كنم و بسيار آرزو دارم كه اگر مالها و نعمتها به دست من افتد ، به دوستى برسم همه ايثار كنم . در معرضى كه من خود را اينچنين مىبينم و با آن بيچارگى ، در كار سخاوت همچنين باشم ، آن بزرگ دين و دولت و بازرگان ملك و ملت را در سخاوت و كرم چگونه باور ندارم و با آن دستگاه كه حق جلّ و علا روزى ايشان گردانيده بود ، اختيار انعام و اكرام ايشان چگونه تصديق « 7 » نكنم . به خداى كه من مآثر ايشان را آنچه مىشنوم استوار مىدارم و بلكه معتقد مىشوم كه اگر ايشان را خليفه قلع نكردى ، بيش از آن مآثر ايشان در جهان بماندى . چون جوابدهندهء صادق ، جواب منكر فضول به اين تصريح داد كه گفته آمد ، علما و حكما كه در آن مجلس حاضر « 8 » بودند به اتّفاق گفتند بخيل چون در خود همه امساك بيند ، سخاوت و كرم اسخيا و كريمان به هيچ سبيل « 9 » باور نكند ؛ و اگر حكايت كرم و سخاوت شنود متعجّب و منكر گردد . چنان كه اهل معقولات حرف معجزات و كرامات « 10 » انبيا و اوليا ، چنانچه بايد و شايد تصديق نتواند كرد . زيرا كه درونهء ايشان جز « 11 » معقول كه از قياس و تشبيه گواهى دهد قبول نكند ؛ و نيز اخبار كرم و سخاوت برامكه متواتر و مشهور است و
--> ( 1 ) . فقط در ل . ( 2 ) . اساس ، ل : نباشند . ( 3 ) . اساس : ك : جواب دهنده اعنى آن جوان ( ك : جواب ) فضول ديده ، حكايت مأثر ايشان . از روى ل تصحيح شد . ( 4 ) . اساس : ك : هرچه در ملك من اندك و بسيار است . ( 5 ) . ك : - دل . ( 6 ) . ك : - و اهل و عيال . ( 7 ) . ك : تصديق تو . ( 8 ) . ك : - داد . . . حاضر . ( 9 ) . ك : به هيچ وجه . ( 10 ) . ك : - كرامات . ( 11 ) . اساس : ك : - كه . . . جز . به جاى آن : زيرا درجه ! از ل نقل شد .